شاگرد پدر

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمین ، والصلاة و السلام علی سیدّنا و نبیّنا ابی القاسم مصطفی محمد (ص) والسلام علی علّی ابن ابیطالب و آله الطیّبین الطاهرین المعصومین ، الهداة المهدییّن و لعنت الله علی اعدائهم اجمعین من الآن ألی قیام یوم الدین .

بحث و صحبت مان درباره شیطان بود و مکائد و شیطان بود . که عرض کردیم خداوند تبارک و تعالی در چندین جای قرآن قریب به 91 مورد واژه شیطان و شیاطین و نظیر این اسامی آورده است که و ما را از او ترسانده است و امر فرموده و دستور داده است که از این وسوسه ها و گام های شیطان تبعیت نکنیم و فرمان نبریم چرا که او شما را امر به فحشا و منکر و بدی ها و زشتی ها دعوت می کند .

قبل از آنکه بحث شیطان را ادامه بدهیم به مناسبت نیمه ماه مبارک رمضان شب تولد با سرسعادت کریم اهل البیت امام مجتبی (ع) دومین ولی و حجت خدا که ماه مبارک رمضان به تولد این بزرگوار مزین شده است . چرا که حقیقت صوم و صلاة امامان هستند . حقیقت قبله ، حقیقت زکات ، حقیقت خمس ، حقیقت همه حق ها این ذوات مقدس هستند . لذا تولد این امام بزرگوار را اولا به محضر حضرت بقیّة الله الاعظم امام زمان (عج) و به محضر شما عزیزان تبریک و تهنیت عرض می کنم و امیدوارم انشاالله به برکت امشب خدا به همه ما خلق حسنی بدهد .حسن خلق و حسن خو و راه و روش و منش اش حسن باشد . که فرمود : ( انّ احسن الحسن خلق الحسن ) بهترین چیزها و بهترین خوبی ها خلق حسن است . اخلاقی که همه انبیاء برای تکمیل اخلاق آمده اند . شما اگر به آیات قرآن دقت کنید ، قطعاً این نکته را می بینید که هیچ آیه ای در قرآن مشاهده نمی شود مگر اینکه مستقیم یا غیر مستقیم نظر به مسائل اخلاقی کند . مسائل اخلاق را متعرض شود . شما قرآن را بخوانید و توجه کنید . به این دو آیه اگرچه الان بحث شیطان است اما اخلاق است . اولا معلوم است که نقش تغذیه و خوراک در روش و خلقیات انسان اثر مستقیم دارد . لقمه و تغذیه حرام ، مال مشکوک سخن حرام تولید می کند ؛ اقلاً زمینه ساز است . لقمه حلال و طیب و پاک در اعمال ما آنچنان نقش دارد که این نص آیه قرآن است و خدا می فرماید ، آن هم به چه کسانی ؟ به انبیا . (( یا ایها الرسل کلوا من الطیبات واعملوا صالحات )) ای پیغمبران ما ، غذای حلال بخورید تا عمل صالح انجام دهید . یعنی عمل صالح شما در گرو لقمه حلال شما است . (( کلوا حلالً طیبا )) حلال و طیب بخورید . (( یا ایها الرسل کلوا من الطیبات واعملوا صالحات )) نتیجه غذا حلال و طیب عمل صالح است ، کلی نمی خواهم بگویم . گاهی ممکن است انسان غذا طیّب هم بخورد ولی به دلیل بد آموزی ، به دلیل جبر ، به دلیل دوستان و رفقای بد و افکار بد منحرف شود . البته کلیّت ندارد اما نقش دارد . تمام علما روان شناس و تمام علمای اخلاق و همه انبیاء و ائمه تذکر داده اند ( فالینظر الانسان الی طعاما ) انسان باید به غذایش نگاه کند . لذا خدا از اینجا شروع می کند که گاهی لقمه حلال است اما طیّب نیست . گاهی طیّب است اما حلال نیست . حلال و طیّب با هم . ممکن است یک غذای طیب را انسان حران کند . نجس کند . اگر صد مَن شیر یک قطره خون در آن افتاد دیگر نجس است و طیّب نیست . خب وقتی طیّب نبود و خوردن نجس حرام است . به دیگران خوراندن هم حرام است . گاهی نجس شرایط استثنایی دارد . شاید بیش از صد و خورده ای مرتبه در قرآن صحبت از أکل شده است . بیست و خورده ای مرتبه صحبت از کلوا و یأکلوا و تأکلوا شده است . روایت هم که الی ماشاالله . برادران ما در کتب فقهی در وسائل الشیعه ، جامع الاحادیث شیعه و کتب دیگرمان بابی به نام اطعمه و اشربه داریم . شرع نامه یک کتاب فقهی است . اطعمه و اشربه . در دروس خارج و فقه استدلالی مدت ها بزرگان و فقهای ما در مسئله اطعمه بحث می کنند . روایات خیلی در این رابطه رسیده است . و به آن خیلی تکیه شده است . زیر بنای اخلاق و خلق و اعتقادات ما تغذیه است . لذا شیطان می خواهد با حرام خوراندن و حرام کردن غذا و آلوده کردن غذا در حقیقت زیر بنا را خراب کند . حتی چقدر در روایات داریم که وقتی غذا می خواهید بخورید ، غذا را ذبح  کنید . سبزی می خواهید بخورید آن را ذبح کنید . آب می خواهید بخورید آن را ذبح کنید . آن گوشتی که ذبح شرعی در فرض می کنیم مثلاً کشتارگاه شده است روباره شما یک ذبح دیگری موقع خوردن بگنید . میوه را ذبح کنید و بعد بخورید . بعد سوال می کند ذبح چیست ؟ فرمود : بسم الله الرحمن الرحیم بگویید . که اگر بسم الله الرحمن الرحیم گفتید شیطان در خوردن این غذا با شما شریک نخواهد شد . ملائک می آیند بالای سر شما می ایستند و می گویند : (کلوا ، هنیئاً لک ) گوارایت . نوش جانت . بخور . شیطان هم فرار می کند و می رود . ولی اگر بسم الله الرحمن الرحیم نگفتی ملائک می روند و شیاطین می آیند . دو شیطان را یکی از انبیاء یا اولیاء خدا دید . یک شیطان چاق و یک شیطان خیلی لاغر . گفت : شما هر دو شیطان هستید چطور شده است که یکی از شما لاغر و دیگری چاق است ؟ آن شیطان لاغر گفت : من در خانواده ای هستم که این بی انصاف ها می خواهند آب هم بخورند بسم الله الرحمن الرحیم می گویند . می خواهند نان بخورند  بسم الله الرحمن الرحیم . می خواهند سبزی بخورند بسم الله الرحمن الرحیم می گویند . می خواهند برنج بخورند بسم الله الرحمن الرحیم می گویند . برای هر لقمه غذای شان یک بسم الله الرحمن الرحیم می گویند . هیچ چیز برای ما باقی نمی ماند . ولی آن شیطان چاق گفت : من که در خانواده ای هستم که وفور نعمت است . اصلاً خدا در آنجا نقش ندارد . هیچ کسی بسم الله الرحمن الرحیم نمی گوید . خدا را نمی شناسند . خدا یعنی چه . نکند خدایی نکرده شیطان خانه های ما ثمین و چاق شود . سعی کنید با بسم الله الرحمن الرحیم  شیاطین را بیرون کنید . لذا مستحب است انسان برای هر لقمه ای بسم الله الرحمن الرحیم بگوید . اقلّش بسم الله بگوید . در هر صورت نقش شیطان همه جا می تواند نقش منفی در زندگی پیدا کند . خدا و توحید می تواند همه جا باشد . چرا ما در روایت داریم که موقع پوشیدن لباس بسم الله الرحمن الرحیم بگویید . زمانی که می خواهید کفش تان را بپوشید بسم الله الرحمن الرحیم بگویید . می خواهید بنشینید بسم الله الرحمن الرحیم بگویید . می خواهید حرکت کنید بسم الله الرحمن الرحیم بگویید . پشت فرمان ماشین بسم الله الرحمن الرحیم  بگویید . می خواهید پارچه ای را ببّرید بسم الله الرحمن الرحیم بگویید . یعنی تمام اینجاها اگر بسم الله نگفتید شیطان می آید . خدا شاهد است اگر ما از این دشمن غفلت کنیم ، این دشمن و شیطان در نَفَس کشیدن ما هم دخالت می کند . در نگاه های ما ، در شنیدن های ما ، در تکّلم کردن های ما ، در حرف زدن های ما اصلا در واژه هایی که می خواهیم بگوییم دخالت می کند . سراغ من طلبه می آید می گوید در حرف هایت از واژه های علمی بیشتر استفاده کن تا مستمعین بگویند خیلی ملّا و با سواد است . در نگاه کردنت ، در حرف زدنت ، در اصطلاحاتی که می خواهی بگویی ، نشستن و برخاستن ات . بدون شک و تردید حتی در زمان انعقاد نطفه ، این نانجیب شدیداً در صدد این است که در انعقاد نطفه انسان ها شریک شود . و خدا شاهد است شریک می شود . چرا می گویند در زمان انعقاد نطفه بسم الله الرحمن الرحیم گفته شود . آن کار مقدس است . چرا ما باید یک نگاه نفسانی و شهوانی و جنسی به مسائل ازدواج و مسائل زناشویی داشته باشیم . چرا به عنوان یک عمل مقدس و الهی که انسان می تواند به خدا نزدیک شود . چرا با این دید نگاه نکنیم !  چرا باید امیرالمؤمنین (ع) از این مسائل زناشویی قمر بنی هاشم (ع) تحویل دهد . ابوالفضل العباس (ع) . زینب کبری (س). ام کلثوم . امام حسین (ع) ، علی اکبر (ع) . امام حسن (ع) ، قاسم ابن حسن (ع) . من فرزندان معصوم ائمه را نام نمی برم . موسی ابن جعفر (ع) را  نمی گویم امام رضا (ع) تحویل می دهد ، او حجت خداست ؛ چرا در مسائل زناشویی باید فاطمه معصومه  تحویل بدهد . چرا باید احمد ابن موسی شاه چراغ تحویل دهد . چرا باید وجود مقدس امام حسن (ع) از دودمان امام مجتبی (ع) جناب عبد العظیم حسنی عمل بیاید . این نطفه وقتی طیّب باشد و پاک منعقد شود و پدر پاک بخورد و مادر پاک بخورد و پاک شیر بدهد و با اعتقاد تربیت کند فرزندش این می شود .

شاید این قصه را شنیده باشید که مرحوم علامه مجلسی (ره) که می گویند باب الائمه است . چرا این بزرگوار در احوالات ایشان دارند که با آقازاده ایشان یکی از بچه هایش در مسجد امامیه اصفهان رفته بود . خب آن زمان هم آب انبارها و خیک و مشک های آب بود . به مسجد رفت که نماز بخواند آمد دید که بچه کوچک ایشان یک سنجاق و سوزنی به مشک مسجد زده و آب ها فوران می زند و او هم با آب بازی می کند . علامه مجلسی تعجب کرد . بچه من نباید این کار را انجام دهد . چرا اینطور شد که بچه من مشک مسجد را سوراخ کرده و با آب بازی می کند ؟!! رفت منزل و به عیالش گفت چنین اتفاقی افتاده است . زن مجلسی آدم با انصافی بود . گفت حاج آقا تقصیر من است . گفت چطور ؟ گفت : وقتی این بچه در رحم من بود منزل همسایه رفتم . فصل انار بود . انارها رسیده و به درخت بود . من یکی از شاخه های درخت را پایین  کشیدم و انار را از خانه همسایه نَکَندم  ، انار را قشنگ فشار دادم ، همان طور که به درخت بود یک سنجاق زدم و بدون اجازه صاحب منزل آبِ آن انار را مکیدم و بچّه در رحم من بود . آن سوزن و سنجاقی که من به آن انار زدم ، سوزنی شد و به مشک مسجد فرو رفت . این ثمره تغذیه آلوده است .

مرحوم آخوند ملا علی معصومی همدانی که در احوالات ایشان نوشته اند کتابی دارد به نام همچون سلمان . زهد و ورع و تقوای عجیبی داشت . یکی از مریدان ایشان آقا را به منزل دعوتش کرد . وقتی خورشت و برنج را آوردند ، آقا خورشت را نخورد و فقط برنج خالی خورد . اصرار زیاد کردند . گفت : نمی خورم . نخورد و رفت . بعد که آقا رفت ایشان به عیالش گفت : این خورشت مشکلی داشته است که آقا نخوردند . گفت والا من که غذا را نجس نکردم ، اگر مشکلی داشته در سبزی خورشت یا گوشتی که تو آورده ای بوده است . رفتند تحقیق کردند و سراغ قصاب رفتند . خلاصه بعد از تحقیق فهمیدند که این آقای قصاب این گوسفند را از همسایه اش گرفته است . گوسفند چاق بوده و ریسمان به گردنش انداخته و خودش را خفه کرده بود و گوسفند حرام شده بود و بعد از اینکه حرام شده بود آنرا پوست کرده و به قصاب فروخته بودند و قصاب هم گوشت حرام و میته را فروخته بود . بعد می گویند که ایشان خدمت آخوند رفت . گفت آقا شما از کجا فهمیدی که این خورشت گوشتش اشکال دارد ؟ چرا نخوردی ؟ حق با شما بود و گوشت میته بود . گفت آقا جان ، جریان گوشت این بوده است . گفت : من در بشقاب خورشت ، خورشت نمی دیدم ، نجاست می دیدم . گند و بوی نجاست معنوی را هر کسی نمی بیند و نمی شنود . نقش تغذیه . لذا اگر زیر بنای اخلاق مان می خواهد درست شود باید مسئله غذا حل بشود . هم حلال و هم پاک و بلافاصله چه می گوید ؟  ( ولا تتبعو الخطوات الشیطان انه لکم عدو مبین ) از گام های شیطان تبعیت نکنید ، از دستورات و وسوسه های شیطان ، از در گوشی های شیطان . گفتند شما روزی اقّلاً ده مرتبه صبح ، ده مرتبه  شب باید از وسوسه های ابلیسی به خدا پناه ببرید . ( اعوذ بالله السمیع العلیم من همزات الشیاطین ) . اقلّاً ششصد مرتبه . سالی شش هزار و خورده ای ، قریب به ده ، دوازده هزار مرتبه . فقط در اینجا چرا در موقع خواندن قرآن اعوذ باالله من الشیطان لعین الرجیم . چرا مستحب است بعد از تکبیرة الاحرام در نماز آنجا باید استعاذه کنیم . دعای هفدهم و دعای بیست وسوم صحیفه سجادیه مسئله شیطان است ، نگاه کنید . هفدهم و بیست و سوم . فراز مهمی از دعاهای روزانه ماه رمضان . دعای روزانه ای که پنج ، شش صفحه است . چرا آنجا امام به ما دستور داده است به خدا پناه ببرید ، از وسوسه ها و گام های شیطان تبعیت نکنید . بعد راه های فریب دادن شیطان را عرض می کنم . از گام های شیطان تبعیت نکنید . گام های شیطان چیست ؟ گام شناسی شیطان . دروغ گام شیطان است ، چشم چرانی ، حسادت ، خیانت ، خود خواهی ، خود ستایی ، ربا خواری ، کم فروشی ، خشم و غضب بیجا ، جدل بیجا ، این ها همه گام های شیطان است . پر خوری ، پر حرفی ، پرخوابی ، این ها همه گام های شیطان است . این گام ها را بشناسیم ، راه ها را بشناسیم . عرض کردم شیطان گاهی در نگاه های ما تصرف می کند ، در نشستن های ما ، در راه رفتن های ما ، در لیاس پوشیدن های ما ! . شیطان می آید و با آن وسوسه ای که بلد است  به قامت حاج خانم چادر را می پوشد ، لباس می پوشد ، مانتو کذایی می پوشد ، جواهرات می پوشد و بعداً هم اسمش را می گذارد که من می خواهم از اقوام و دیگران کم نداشته باشم . می خواهم مثل اقوام باشم ، خجالت می کشم . گاهی برای نوع لباس بین زن وشوهر دعوا می شود . در انتخابش دعوا می شود . در خرید لباس دعوا می شود . والله این ها گام های شیطان است . گاهی ماشین سوار شدن ها گام شیطان است . دکور خانه عوض کردن گام شیطان است . فرش های خانه را عوض کردن گاهی گام شیطان است . گاهی کادو بردن گام شیطان است . سر کادو بردن با هم دعوا می کنند . گاهی رفت و آمد ها گام شیطان است . این گام ها یکی دو تا نیست . من اگر بخواهم بشمارم خیلی هست . از این گام های شیطان تبعیت نکنیم . چرا ( انه لکم عدو مبین ) این دشمن شماست . دشمن آشکار شماست . بعد از چه می گوید ؟ می فرماید : ( انما یأمرکم بالسوء والفحشا ) یقینا این چنین است ( یأمرکم بالسوء والفحشا ) . باالسوء و الفحشا هر دو الف و لام دارد . این الف و لام جنس است یا اسقراء کّل است . خود سوء و فحشا نکره است . نکره می گویند سیاق جمع است . شمول دارد . یعنی تمام بدی ها و فحشا را شامل می شود . شما را امر به بدی ها و فحشا می کند . این بدی چیست ؟ این را نگفته است که دروغ است ، زنا است ، چشم چرانی است ، مردم آزاری است ، حرام خوری است ، حسادت و لجبازی است ، این ها همه سوء و فحشا است . کارهای زشت . ( ان تقولو علی الله مالا تعلمون ) شما را امر می کند که چیزهایی بگویید که نمی دانید . نا دانسته و غیر تخصصی ، غیر عالمانه خودتان نظر بدهید . حلال و حرام کنید . خدا را معرفی کنید . در مسائل توحیدی حتی ، انسان گاهی از خدا صحبت می کند ولی برای شیطان . برای خدا حرف می زند ، می خواهد خدا را معرفی کند اما با امر شیطان . یعنی کار شیطانی می شود . از توحید و امامت و نبوت بگوید و از حلال و حرام بگوید ولی این شیطان همه این ها را آلوده می کند . این است که ما باید حتی اگر در نمازمان به خدا پناه نبریم با این نماز شیطان ما را به سمت خودش می کشد . کعبه ما را به سمت خود می کشد . لذا جدی و عاجزانه همه ما از خدا بخواهیم ، بنده در رأس و شما عزیزان هم همه بخواهیم حتی این جلسات ما برای قرب به خدا باشد . اگر کارهای مان برای خدا باشد من فرشته ام و شما هم فرشتگان ، همه دور هم ملائک هستیم . از ملائک هم بالاتر هستیم . اگر برای خدا نباشد من ابلیس اعظم و بقیه هم همه شیطان ، گویا دور ابلیس را گرفته اند .

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

شب پانزدهم ماه مبارک رمضان _ 94.4.10

                                                                     تحریر :

                                                             محمد جواد راستین