شب دوم ماه مبارک رمضان94
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین ، والصلاة و السلام علی سیدّنا و نبیّنا ابی القاسم مصطفی محمد (ص) والسلام علی علّی ابن ابیطالب و آله الطیّبین الطاهرین المعصومین ، الهداة المهدییّن و لعنت الله علی اعدائهم اجمعین من الآن ألی قیام یوم الدین
امّا بعد قال الله تبارک و تعالی : ( یا جبرئیل ؛ أنزل علی الأرض فغّل فیها مردة الشیاطین حتی لا یفسد علی عبادی صومه )
و قال رسول الله (ص) : ( إذا کان اول یومٍ من رمضان فتحت ابواب الجنان کلّها فلم یغلغ منها بابٌ واحد ، أشهر کلّه و غلّت ابواب النّار فلا یفتح منها بابٌ واحد الشهر کلّه و غلّت عتاة الجنّه و نادا منادٍ فی السماء کلّ لیلةٍ الی إنفجار الصبح یا باقی الخیر حلّمه و یا باقی الشرّ فأنته . هل من مستغفرٍ یغفر له ؟ و هل من طائبٍ یطاب علیه ؟ هل من سائلٍ فیعطاه ؟ هل مِن داعٍ و فیستجابه ؟ و لله عند وقت کلّ لیلةٍ فطرٍ من الرمضان عتقاء یعطئهم من النارّ )
شب دوم ماه مبارک رمضان و ماه رحمت ، ماه توبه و إنابه و ماه خیر و برکت ، فراوان در ادعیه و دعاها و در احادیث پیغمبر اکرم (ص) و ائمه (ع) فرمودند ؛ که در ماه مبارک رمضان شیاطین و دار و دسته او به غل و زنجیر بسته می شوند . دیگر شیاطین جنّی نمی توانند انسان ها را فریب بدهند و به گناه کنند آلوده کنند و إغوا کنند . وجود مقدس پیغمبر (ص) فرمودند : وقتی که شب اول ماه مبارک رمضان می شود ، خداوند تبارک و تعالی ( نادی الجلیل ) خداوند جلیل و بزرگوار ، تبارک و تعالی می فرماید : ای جبرئیل به زمین برو و دار و دستۀ شیاطین و لشکر شیطان را به غل و زنجیر ببند که مبادا بندگانم را فاسد کنند . مبادا روزیِ بندگانم را خراب کنند . بشتاب ، شیاطین را دستگیر کن و به غل و زنجیر ببند .
یازده ماه گناهان مان را ، خطاهای مان را به شیطان نسبت می دهیم . شیطان را لعن و نفرین می کنیم . اشکالی هم ندارد . شیطان ملعون است . مطرود و ابلیس است . اما این یک ماه نمی توانیم به او نسبت بدهیم . چون ما چندین روایت معتبر داریم که در ماه مبارک رمضان دار و دسته شیطان به غل و زنجیر بسته اند .
آن ها نمی توانند ما را اغوا کنند . آنچه که إغوا و معصیت و گناه در این ماه از ما سر می زند ، مربوط به شیطان درون ما و نفس ما است . با کمال تأسف باید بگوییم که نفس ما کاملاً شارژ شده است . این یک ماه هم بدون شیطان جواب می دهد . نکند اینطوری باشد . نکند که شیطان بگوید که من تو را کوک می کنم که اگر این یک ماه هم نبودم تو خودت کار خودت را انجام دهی ؛ گناه کنی ، خلاف کنی ، غیبت کنی ، بد بگویی و بد ببینی . به قول شهید دستغیب (رض) می فرماید : بعضی ها از جهت شیطان به خود کفایی رسیده اند . دیگر نیازی به شیطان خارجی ندارند . نکند خدای ناکرده ما از این سنخ افراد باشیم . که اگر نعوذ بالله کارما به اینجا کشیده شده باشد . ، دیگر روح فلاح و رستگاری را نخواهیم دید . پس مواظب باشیم . این نفس عمّاره را نفس قدسّیِه کنیم . انشاءالله عرض می کنم . دعای چهل و چهارم از صحیفه سجادیه مخصوص ورود به ماه مبارک رمضان است . دعای چهل و پنجم مخصوص افول و غروب و پایان ماه رمضان است . حالا شما دعای چهل و چهارم را با تدبر انشاءالله بخوانید ، اگر خدا توفیق به ما بدهد و زنده باشیم سعی می کنیم که انشاء الله آن را شرح دهیم . نکات عجیبی در این دعا است . من خیلی متأسفم و خیلی غصّه می خورم که چرا باید این معارف در لا به لای کتب ما بماند و ما نتوانیم این معارف را به مردم برسانیم . این جلسات و محافل و مجالس که لحظه لحظه اش میلیارد ها ارزش دارد نه ارزش مادی ، ارزش معنوی . می گویند وقت طلاست . این اشتباه است . وقت به خاطر کثرت قیمت و ارزش مادّیات جوابش را نمی دهد . می گویی مثلاً من یک ساعت وقت شما را به یک میلیارد ، صد میلیارد می خرم . باز هم تو باختی . هر کسی وقتش را تلف کرد باخت . فرصت ها ( تَمُرّ مرَّ السحاب ) . مثل ابرهای روی آسمان می گذرد . این معارفی که از اهل البیت برای ماه رمضان ما گذاشته شده ، فلسفه ماه رمضان ، فلسفه روزه و دعا در این ادعیه بیان شده است و خدای ناکرده ما حتی این ادعیه را نخوانیم . یک بار هم نخوانیم . از دستمان برود . چه می شود . دعای شب اول ماه رمضان و دعای روز اول ماه رمضان نکات بسیار مهم اخلاقی دارد . اشاره شد به تمام آن مسائل که عرض می کنیم .
بعد فرمودند : وقتی اول ماه رمضان می شود درهای آسمان باز ، درهای بهشت باز ، درهای جهنّم بسته می شود . یعنی تا آخر این ماه در های بهشت بسته نمی شود و فرصت داری . درهای جهنّم هم تا آخر ماه بسته و باز نمی شود . اگر کسی در جهنم را شکست و خودش گفت می خواهم بروم دیگر خودش شکسته است . در بسته شده است . داخل بهشت شویم . راه باز شده است و سعادت اقبال کرده است . حضرت فرمود : ( نادا منادٍ فی السماء کل لیلةٍ الی انفجار صبح ) در کل این شب ها . از اول مغرب تا انفجار صبح ، تا صبح ، فجر صادق منادی از جانب پروردگار ندا می دهد . ( یا باقی الخیر حلمّه یا باقی الخیر حلمّه ) باقی الخیر یعنی ای جویای خیر ، ای طالب خیر و سعادت بیا جلو . تا کی . ابوالسعید ابوالخیر از عرفا بود
. نکات بسیار زیبایی در زندگی این بزرگوار است . اشعار و دیوانش بسیار نکات خوب اخلاقی دارد . گفت : وقتی که آمد و رفت روی منبر نشست جمعیت آمد . ازدحام شد . یک نفر از بین جمعیت ندا داد خدا بیامرزد کسی را که یک قدم جلوتر بیاید . تا این جمله را گفت ابوالسعید ابوالخیر گفت منبر امشب ما همین بود که این آقا گفت . دیگر امشب حرفی ندارم . خدا بیامرزد کسی را که یک قدم جلوتر بیاید . منظورِ آن شخص قدم مکانی بود که در مجلس جای باز کنند برای آیندگان ، افرادی که بعد می آیند . ولی منظور ابوالسعید ابوالخیر این بود که ای کسانی که در خود غوطه ور هستید ، ای کسانی که درجا می زنید ؛ هیچ رشدی ندارید ، هیچ ترقی ندارید ، دیروزتان مثل دیروز ، امروزتان مثل دیروز ، شوال تان مثل ماه رمضان ، ماه رمضانتان مثل شوال ؛ تغییر نکردید . یک قدم جلوتر بیایید . یک گامی ، یک حرکتی . (یا باقی الخیر حلمّه ) ای طالب و جویای خیر بیا جلو و حرکتی کن . خداوند صدایت می زند . خداوند می گوید بیا دیگر . از طرف خدا داد می زند . نمی خواهی بیایی !! ( ویا باقی الشر انتهه ) ای جویای شر با تأنِّی حرکت کن . یک مقدار صبر کن و تند به سمت بدی ها نرو . به سمت زشتی ها . ( هل من مستغفرٍ یغفر له ) این منادی از جانب پروردگار ندا می دهد . چه می گوید . آیا طالب مغفرتی هست ؟ آیا جویای بخششی هست ؟ آیا توبه کننده ای هست ؟ آیا سائلی هست ؟ آیا گدایی هست ؟ تو را به خدا ببین . همه جا گداها دنبال خانه صاحب اند ، این جا صاحب خانه می گوید بیایید . خدا می گوید بیایید . پیغمبر (ص) می گوید بیایید . ملائک می گویند بیایید . خدا دنبال سائل می گردد . ( هل من دعاءٍ فیستجاب له ) آیا فریاد کننده ای هست ، دعا کننده ای هست تا دعایش مستجاب شود ؟ ( و لله عند وقت کل لیلة ...متن عربی ) خدا آزاد می کند . ( ایها الناس ایها الناس کفا کم الله عدوَّکم من الجن و الانس علی و قد وکَّل الله عزوجل بکل شیطان مرید سبعین من ملائکة فلیس بمحمولٍ حتی ینقذی... متن عربی) ای مردم خداوند تبارک و تعالی برای هر کدام از شیاطین هفتاد ملائک را مأمور می کند . شما را به خدا یک شیطان را در نظر بگیر هفتاد ملائک دورش کنند . مگر می تواند از دام این ها فرار کند . مگر اینکه نعوذ بالله نستجیر بالله ما انسان ها برویم و از بین این جمعیت هفتاد نفری ملائک آن شیاطین را بیرون بکشیم و بخواهیم سراغ آن ها برویم .
عبارتی اینجا دیدم خیلی تکان دهنده . خیلی عجیب . یعنی خودم با اینکه قلبم قصّی است و از قلبم راضی نیستم . خدا می داند راست می گویم . از قلبم راضی نیستم . از قلبم شکوه دارم . به قول امام سجاد (ع) که می فرماید ( الهی اشکوا الیه من قلب قاصی ) امام سجاد (ع) شکوه می کند بعد منِ بدبخت بیچاره نگاه نمی کنم به قلبم که چرا اشک ندارم ، چرا ناله ندارم ، چرا سوز ندارم ، چرا سحر ندارم ، چرا سجده ندارم ، چرا زجّه و فریاد ندارم . امام سجاد (ع) در حقیقت از طرف ما شکایت می کند . رسول خدا فرمودند : ( انَّ موسی ابن عمران کان یمشی ذات یومِ فی طریق ، فناداه جبّار تبارک تعالی ) پیغمبر (ص) حضرت موسی در حال خودش بود و داشت در مسیر می رفت یکمرتبه پروردگار ندا داد ، فریاد زد . یا موسی . یا موسی . دو مرتبه . یا موسی . یا موسی . ( فالتفت یمیناً و شمالاً فلم یر احدا ) فریاد این ندا را دید و برگشت سمت راست خود را نگاه کرد کسی را ندید . سمت چپ برگشت و نگاه کرد کسی را ندید . یعنی چه ؟! این ندا از کجا آمد ! ( ثمَّ ناداهُ ثانی یا موسی ابن عمران . فالتفت یمیناً و شمالاً ) دوباره حضرت برگشت و نگاه کرد . کسی را ندید . (...متن عربی ) بدن حضرت موسی شروع به لرزیدن کرد . این ندا از کجا آمد . این منادی چه کسی است ؟ من او را نمی بینم . خیلی عجیب است . ( فرتدّت فرأسه ) بدنش لرزید . ( ثم نودی ثالث یا موسی ابن عمران انی ان الله لا اله الا انه ) پسر عمران . من خدا هستم . هیچ الهی جز من نیست . دنبال صاحب صدا می گردی ؟! من خدای تو هستم .
اگر یک بار گویی بنده من / از عرش بگذرد خنده من . خدایا می شود ندایی هم بدهی و ما بشنویم . ندا دادی ، گوش هایمان کَر است . گوش ها آلوده شده است و دیگر صدا را نمی شنود . اگر پنبه های غفلت را از این گوش ها بیرون بیاوریم خدا شاهد است این ندا ها را می شنویم . عالم پر از ندا است . (انی ان الله لا اله الا انه قال لبیک ) حضرت موسی عرضه داشت : ( لبیک و خرَّ ساجدا ) به سجده افتاد . ندا ندای اوست . و خرَّ ساجدا . ( فقال ارفع راسک یا موسی بن عمران . ) یا موسی بن عمران سرت را بلند کن . بلند شو . ( فرفع راسه ) حضرت موسی سرش را از سجده بلند کرد . ( فقال یا موسی انی احببت ان تسکن فی ضلِّ عرشی یوم لا الا ضلّی ) یا موسی من دوست دارم که تو را زیر سایه عرشم ساکن کنم ، آنروزی که هیچ سایه ای و هیچ ذلّی جز ذلّ من نیست . اگر دوست دارید که این علاقه من تحقق پیدا کند ، دوست دارم تو در سایه ذّل من قرار بگیری ، آنروزی که هیچ ذلّی جز ذلّ من نیست ؛ برای یتیم مثل پدر رحیم باش . برای طفل یتیم مثل پدر مهربان باش . ( ...متن عربی ) برای بیوه زن ها و بی سرپرستان همانند شوهری پر عاطفه ، پر محبّت . ( یا موسی اِرحم ترحَم ) یا موسی رحم کن تا مورد رحم واقع شوی . ( ... متن عربی ) یا موسی همانطوری که قرض می دهی به تو قرض داده می شود . یا موسی به بنی اسراییل اعلام کن ( ... متن عربی ) ای موسی به بنی اسراییل بگو اگر کسی من را ملاقات کند ، یعنی بمیرد و به لقاء من نائل شود اگر منکر محمد (ص) باشد من او را به جهنم می برم . ( و لوکان خلیلی ابراهیم و موسی کلیمی ) اگرچه ابراهیم خلیلِ من باشد یا موسی کلیمِ من باشد . به بنی اسراییل بگو . به مردم بگو . ( فقال ؛ یا الهی و من احمد (ص) ؟ )احمد (ص) کیست ؟ ( فقال ؛ یا موسی و بعزّتی و جلالی و وارتفاع مکانی ) موسی به عزّت و جلالم ، به ارتفاع و مکانم قسم ( ما خلقت خلقا اکرم علیَّ منهم ) این آقایی که به تو می گویم ، کسی را از او گرامی تر او خلق نکردم . ( کتبته اسمه مع اسمی فی العرش ) اسم او را در کنار اسم خودم در عرش نوشتم قبل از آنکه آسمان ها و زمین را خلق کنم ، قبل از آنکه شمس و قمر را خلق کنم ، به دو هزار سال قبل از خلقت زمین و آسمان آنجا در کنار اسم خودم گفته ام : ( لا اله الا الله ، محمد (ص) رسول الله ) (... متن عربی ) به عزّت و جلالم قسم ، به علو مکانم قسم بهشت حرام است بر تمام مخلوقاتم مگر زمانی که اول محمد (ص) و امّت او داخل شوند . وقتی او و امّتش به بهشت رفتند بعد نوبت به بقّیۀ می رسد . ( قال موسی و من امة احمد (ص) ؟ ) امت احمد (ص) کیست ؟ فرمود : ( ... متن عربی ) امّت او ( حمّادون ) هستند . حمد می کنند . بالا می روند ، پایین می روند ، می نشینند ، می روند ، می آیند ، در تمام حالات ، قیام و قعود سعود و هبوط و حمد و ثنای من را می کنند . از من غافل نیستند . کمرشان را می بندند . رخت خواب شان را جمع می کنند . اهل سحر و عبادت و مناجات هستند . چشم هایشان را پاک می کنند . با گوشه چشمشان هم گناه نمی کنند . معصیت نمی کنند . چشم هایشان پاک . روزها روزه می گیرند . ( سائمون بالنهار ) عبادت کنندگان شب هستند . من از آن ها کمترین عبادت را قبول می کنم . آن ها را در بهشت می برم به خاطر شهادت به وحدّانیّت من دادند و گفتند : لا اله الا الله . ( قال أجعلنی من تلک هذا الأمّة) خدایا من را از این امّت قرار بده . من را از امّت این پیغمبر قرار بده . من را از امّت محمد قرار بده . ( قال أجعلنی من أمّت ذلک النبّی ) خداوند فرمود : موسی اگر چه تو زود تر آمدی و او آخر است ، تو و امت تو زود تر آمدید و او آخر است اما موسی به همین زودی بین تو و بین امت او و بین آن پیغمبر در دار جنان جمع می کنند . یعنی این تقدم و تاخر یک یوم الجمعی را در بر دارد .
این نکات بسیار ارزنده است . خداوند انشاء الله همه ما از امت واقعی خاتم انبیا قرار بدهد .
و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته
شب دوم ماه مبارک رمضان _ 94.3.28
تایپ از :
محمد جواد راستین
به نام خدا - محمد جرجانی هستم فرزند عارف بزرگوار آیت الله جرجانی شاهرودی هستم که افتخار شاگردی پدرم را پیدا کردم. بیاییم با هم به گوشهای از بیانات ایشان گوش جان بسپاریم.