تفکر در قیامت - دهۀ اول محرم92
بسم الله الرحمن الرحیم
والسلام و الصلاة علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم مصطفی محمد (ص) والسلام علی علی ابن ابیطالب (ع) و آله الطیّبین الطاهرین المعصومین و لعنت الله علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین
قال الله تبارک و تعالی : ( یا ایها الذین آمنوا التقوی الله ولتنظر نفسٌ ما قدّمت لغدٍ )
وجود مقدس پروردگار به ما امر می کند که مقداری دربارۀ وضعّیت خودمان بیاندیشیم و ببینیم برای فردای قیامت مان چه چیز اندوخته و آماده کرده ایم ؟ در سورۀ حشر می فرماید : ای کسانی که ایمان آورده اید ، ای مؤمنین ، باید هر نفس و انسانی تدّبر و تعّمقی کند که آیا برای قیامتش چیزی اندوخته است یا نه ؟
گوهر معرفت آنست که با خود ببری
که نصاب دگران است حساب زر و سیم
آنکه سلطان بود با صد احتشام
وقت رفتن دست عزرائیل را بوسید و رفت
ای خوش آنکس در این چند روز
توشه ای از بهر عقبی چید و رفت
خوشا به حال آنهایی که در این دنیا از طاعات و عبادات و بندگی خدا جمع کردند . پیغمبر (ص) فرمود :(سیأطی زمانٌ علی امتّی یحبون الخمس و ینسون الخمس فیحبون الدنیا و ینسون العقبی ، ......) با کمال تأسف زمانی می آید که امت من پنج چیز را دوست دارند و پنج چیز را فراموش می کنند . منظور از این فراموش کردن این نیست که از ذهن ما فراموش شود ! مثلاً شما به کسی وعده می دهی رأس ساعتی جایی باشی ، یادت می رود . اگر در مقدّماتش کوتاهی نکرده باشی اینجا گناهی نکرده ای . چون پیغمبر (ص) فرمود : چند چیز از امّت من برداشته شده و امت من را عقوبت نمی کنند . اول : نسیان و فراموشی .مثلاً اگر فراموشی نماز ظهرو عصر را بخوانی و کوتاهی هم نکرده ای . بعد نماز مغرب و عشاء یادت می آید . یا مثلاً صبح یادت آمد که دیشب کسالت داشتی و یادت رفت نماز مغربت را بخوانی . خدا شما را مؤاخذه نمی کند . فقط قضای آنرا بجا بیاور . پس اگر چیزی را فراموش کردی به این نحو که از ذهنت می رود گناهی نکرده است . منظور این است که یعنی طوری انجام می دهی که گویی فراموش کرده ای . آن پنج چیز چیست ؟ اول : دنیا را دوست دارند و برای دنیا تلاش می کنند و زحمت می کشند و شب و روز هم خرج می کنند . کاخ ها و قصر ها ، هتل ها و ویلاها ، ماشین های آنچنانی ، انواع لباس ها و جواهرات ، زندگی های بسیار تجّملاتی با تشریفات ، دنیایشان را آباد می کنند ولی آخرت را فراموش می کنند ! به أباذر گفتند : چرا یک عدّه از مرگ اینقدر می ترسند ؟ گفت : چون دنیا را آباد کرده اند ولی قیامت خود را خراب کرده اند . چرا امیر المؤمنین (ع) نمی ترسد و می فرماید : بخدا پسر ابوطالب به مرگ علاقه اش بیشتر است از طفل شیرخوار به پستان مادرش! یعنی من با عالم مرگ انس دارم . با عالم قیامت انس دارم . امام حسین(ع) می فرماید :
مرگ اگر مرد است گو نزد من آی
تا در آغوشش بگیرم تنگ تنگ
من از او عُمری ستانم جاودان
او زِ من دلقی ستاند رنگ رنگ
(إن تکن الابدان للموت أنشئت فقتل المرء بالسیف فی الله أفضل و إن تکن الارزاق قسمً مقّدرا و قلّة الحرص للمرء أجمل) می گویند این عبارت روی پرچم امام حسین(ع) در کربلا نوشته شده بود :( اگر این بدن ها برای مرگ خلق شده ، اگز این جسم ما برای مردن خلق شده است پس انسان با شمشیر در راه خدا کشته شود بهتر است و اگر ارزاق تقسیم شده است و هر کسی در دنیا رزق و روزی مشخصی دارد پس کمتر حرص ورزیدن برای بدست آوردن رزق و روزی زیبا تر است )
در مسلخ عشق جز نکو را نکشند
روبه صفتان زشت خو را نکشند
گر عاشق صادقی زِ مردن مَهَراس
مردار بُوَد هر آنکه او را نکشند
خدا رحمت کند امام و مرحوم حاج مهدی عراقی را که وقتی ایشان را ترور کردند و به شهادت رساندند امام فرمود : مرگ در بستر برای حاج مهدی عراقی کوچک بود ! برای بعضی ها در بستر مردن ، کوچک است . باید امثال این ها شهید شوند . نظیر سردار شوشتری ها ، فلاّحی ها ، حیف است که در بستر بمیرند . باید با شهادت از دنیا بروند . اینها مردان خدایی هستند که مرگ و زندگی شان برای بشریّت مفید است . عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد . پس فرمود : زمانی بیاید که مردم دنیا را دوست دارند امّا قیامت را فراموش می کنند . دوم : مال و ثروت را دوست دارند امّا حساب و کتاب قیامت را فراموش می کنند . خمس و زکاتش را فراموش می کنند . یادشان می رود که شریعت برای آنها قانون وضع کرده است . خدا در قرآن در آیات متعدد و روایات بیان کرده است .نه آنکه یادش برود خمس و زکات هست . نخیر سهل انگاری می کند ! در صورتی که انسان باید برای قیامتش زاد و توشه ای بفرستد . سوم : زمانی می آید که مردم نفس شان را دوست دارند و خواسته های آن را برآورده می کنند امّا ربّ و خدا را فراموش می کنند . در صورتی که قرآن می فرماید : خدا را فراموش نکن و اگر یادت رفت او را بیاد بیاور . قرآن می فرماید: (رجالٌ لا تلهیهم تجارةٌ و بیع عن ذکر الله) : مردانی هستند که کسب و کار و شغل و حرفه باعث نمی شود که خدا را ، حرام و حلال را فراموش کنند . واجب و مستحب یادشان برود . صلۀ رحم ، عبادت یادشان نمی رود . به این پهلو و آن پهلو ، بنشینند و بلند شوند و در تمام حالات متوجه خدا هستند . از حضرت سوال کردند که معنا و مفهوم این آیه چیست ؟ (یا ایهاالذین آمنوا الذکر الله ذکر کثیرا) منظور همین تسبیحات اربعه و اذکار عمومی است ؟ حضرت فرمودند : این اذکار همه خوب است ولی ذکر کثیر نیست . منظور از ذکر کثیر این است که ؛ هر وقت با گناه و خلافی روبرو شدی فوراً بیاد خدا بیافتی و یاد خدا تو را از گناه باز بدارد . اگرچه ذکر(سبحان الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اکبر)خیلی ذکر عجیب و عالی است و میزان اعمال را از نیکی پر می کند و خدا می داند این ذکر چه تحولّی در عالم بالا ایجاد می کند و مستحب است ده بار صبح و ده بار غروب این ذکر را خارج از نماز بگوییم . چهارم : زمانی بیاید که مردم قصر ها را دوست دارند امّا ازقبرها فراموش می کنند . فکر نمی کنند که خانۀ قبری هم هست . خانۀ گوری هست . فرمودند : قبر یا گودالی از گودال های جهنم است و یا بوستانی از بوستان های بهشت است . هر کسی خانۀ قبرش را خودش یا بوستان می کند و یا جهنم می کند . خداوند قبر هیچ کس را جهنّم خلق نکرده است . این ما هستیم که خانۀ گورمان را باغ بهشتی می کنیم وبا گودال جهنّم . خدا می فرماید : ( لیس لاانسان الّا ما سعی و أنّ سعیه سوف یری و یجزی جزاءً اوفا ) پنجم : زمانی بیاید که عدّه ای از مردم نگاه کردن به اجنوی و ناموس مردم را دوست بدارند و از حوریه های بهشتی فراموش کنند . در کوچه و خیابان چند تا زن بی بند و بار و بی عّفت می آیندو این مرد هم نگاه می کند ! اگر این مرد به آن زن بی حجاب نگاه نکند بازار آن زن کساد می شود . زمانی بازار زنان بی حجاب داغ است که ببیند جوان و مرد های غریبه به او نگاه می کنند . گاهی به جوان ها می گویم اگر می خواهید که این زن های بد حجاب را کوچک و تحقیر کنید ، وقتی او از آن طرف می آید شما سرت را پایین بیانداز و به او نگاه نکن . خدا شاهد است این بدترین شکنجه برای اوست . اصلاً این ها خودشان را آرایش می کنند که شما نگاه کنید . نگاه نکردن بهترین امر به معروف است . فرمودند : اگر کسی چشمش را از حرام ببندد خدا قلبش را مملو از ایمان می کند . روایت داریم که برای هر عضوی زنایی وجود دارد و زِنای چشم نگاه حرام است . زِنای گوش شنیدن صدای زن اجنوی به قصد شهوت است . زِنای دست لمس نا محرم است . زِنای لب بوسۀ حرام است . نگاهِ حرام یکی از تیر های مسموم است که به هدف می خورد و اگر کسی این نگاه حرام را برای خدا ترک کند و سرش را پایین بیاندازد خداوند همانجا ایمانی به او می دهد که لذت و شیرینی آن ایمان را همانجا حس می کند . نگاه مثبت و منفی دارد . مثبت یعنی به پرونده نگاه کردن ، به کار های خوب نگاه کردن است . نگاه منفی هم نگاه حرام است . و بعد حضرت فرمودند : چه بسا نگاه حرام حسرت و اندوه طولانی پشت سر دارد. نگاه های حرام ضرر های فراوانی دارد و قلب انسان را قصی می کند . بار ها بعضی از افراد سوال می کنند که : می خواهیم گریه کنیم ولی اشک مان نمی آید . چرا اینگونه است ؟ جواب این است : که شما آن قلب را خراب کرده اید . یا با نگاه های حرام و یا با لقمه های مشکوک و یا با پر حرفی ها و حرف های اضافه و یا با پر خوری و... . این ها قصاوت قلب می آورد . سپس فرمودند : خداوند غضبش شدت پیدا می کند به زنی که شوهر دارد و به شوهرش قانع نیست ونگاهش را پُر می کند به مرد های اجنوی . نگاه می کند تا لذت ببرد . همین قضّیه برای مرد ها هم هست . غضب خدا زیاد می شود که زن داشته باشیم و بتوانیم خودمان اشباع کنیم ولی باز قانع نباشیم و به اجنوی و نا محرم نگاه کنیم . پیغمبر (ص) فرمودند : اگر مردی چشمش به اجنوی افتاد و دلش دنبال او رفت برود پیش همسر خودش . چه فرقی بین زن خودش و زن غریبه هست ؟ چهره ها فرق می کند . پس غضب می کند به مرد و زن متأهلی که به اجنوی و نامحرم نگاه حرام کند . البته نه اینکه برای مجرّد ها جایز باشد و نخیر ولی گناه متأهل ها بیشتر است . اگر کسی به زن نا محرم نگاه کند و دلش دنبال او برود ، در درون قلبش زنا کرده است . خدایا زناهایی که با نگاه کرده ایم (چه مرد و چه زن) ما را ببخش . استغفار می کنیم و از تو عذر می خواهیم . حضرت عیسی (ع) فرمود : هرکس نظر شهوت به زنی کند در دل خود با وی زنا کرده است و اگر چشمت راستت خیانت کرد آن را بِکَن و زیر پایت بیانداز که این برای تو بهتر است ! منظور حضرت عیسی (ع) این نیست که واقعاً خودت را کور کنی ، اگرچه که ما هم نمی توانیم این کار را انجام دهیم . ولی کنایه از این است که مواظب باش که خودت را به جهنم نیاندازی و دِل بِکن از این نگاه حرام . خدا رحمت کند بابا طاهر را در ضمن که او عارف بزرگواری است ولی گاهی اشتباه می کند . می گوید :
زِ دست دیده و دل هر دو فریاد
که هرچه دیده بیند دل کند یاد
بسازم خنجری تیغش زِ فولاد
زَنم بر دیده تا دل گردد آزاد
ما می گوییم : بابا طاهر چرا خودت را کور کنی ؟! نخیر بگو : بسازم خنجری نیشش ز ایمان
زنم بر دل تا دیده گردد آزاد
تقصیر دل است . اگر دل نخواهد چشم نمی بیند . باید دل را درست کنیم . دل نباید لجن زار باشد .
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
به نام خدا - محمد جرجانی هستم فرزند عارف بزرگوار آیت الله جرجانی شاهرودی هستم که افتخار شاگردی پدرم را پیدا کردم. بیاییم با هم به گوشهای از بیانات ایشان گوش جان بسپاریم.